Vanaf een bepaald niveau, begint de Aikidoka met het dragen van een hakama.
Dit kan per school (Dojo) verschillend zijn.

De hakama is een traditioneel kledingstuk van de samoerai, beoefenaars van japanse krijgskunst / japanse krijgers. Het is een donkerblauwe of zwarte, wijde broekrok die over de keikogi (trainingspak) gedragen wordt. De meningen van het waarom van de hakama verschillen. De een zegt dat het was om bewegingen van de voeten en/of benen te verbergen. Een ander zegt dat het was om je ‘centrum’ beter te voelen, een hakama heeft een knoop ter hoogte van je kikai. Weer een ander zegt dat het slechts ter bescherming van je overige kleding diende.

Men droeg de hakama echter ook in het dagelijks leven, om zich te kunnen onderscheiden en makkelijk herkenbaar te zijn.

Het aantrekken en opvouwen van de hakama de hakama is niet gemakkelijk.
De hakama wordt op traditionele wijze opgevouwen waarbij er 7 vouwen ontstaan (5 voor, 2 achter), elke vouw heeft zijn eigen symbolische betekenis namelijk:

1. Yuki = moed
2. Jin = liefdadigheid, welwillendheid
3. Gi = oprechtheid, integriteit
4. Rei = etiquette, hoffelijkheid
5. Makoto = eerlijkheid, werkelijkheid
6. Chugi = loyaliteit, trouw, toewijding
7. Meiyo = eer, glorie
   

Zoals gezegd, wanneer een aikidoka een hakama mag dragen verschilt per stijl en per dojo. Gebruikelijk bij Aikikai is het om de hakama te dragen zodra de zwarte band (1ste dan) behaald is. Echter staan sommige scholen het dragen van de hakama al toe bij de 1ste kyu of zelfs eerder, soms zelfs al bij het halen van de 6de kyu. Of dit laatste een goede zaak is weet ik niet en moet ieder voor zich bepalen.
Als iemand een hakama draagt schept dit in mijn ogen een verwachting van iemand zijn/haar niveau.

Van oorsprong had de hakama overigens niets met het niveau te maken. O’sensei (Morihei Ueshiba), de stichter van het aikido, verplichte zelfs al zijn leerlingen een hakama te dragen.
Veel gevorderde aikidoka’s van tegenwoordig zien het dragen en opvouwen van de hakama dan ook als een onderdeel van het beoefenen van aikido dat hoort bij het juiste gevoel van aikido.

Het volgende filmpje laat duidelijk zien hoe je een hakama aan kunt trekken:

De volgende afbeeldingen laten zien hoe je een hakama kunt aantrekken:

Klik op de volgende link om een afbeeldingen te zien hoe je een hakama moet opvouwen.